ABD’de yaşanan ekonomik kriz, aralarında Eczacıbaşı, Toprak, Koç gibi Türkiye’nin iş dünyasındaki önemli isimlerce ABD’deki Türklerin örgütlenmesine yardım amacıyla yapılan bağışlarla kurulan 1 milyon dolarlık fonu da vurdu. Amerikan Türk Dernekleri Asamblesi (ATAA) çatısı altındaki bu özel fon, ekonomik kriz ile birlikte iki yıldır yaşanan koltuk kavgasının da etkisiyle yarı yarıya eridi.
ATAA’nın kurucu başkanı olan ve bu özel fonu Türkiye’deki işadamlarından sağlanan bağışlarla oluşturan Ülkü Ülgür, gelişmeleri şöyle anlattı: “1979’da derneği kurduktan sonra altyapısına düzenli gelir sağlamak için bir fon oluşturma kararı aldık. O dönemki büyükelçi Şükrü Elekdağ’ın da desteğiyle Özal döneminde 1986’da Maliye Bakanı Ekrem Pakdemirli ve Devlet Bakanı Adnan Kahveci bizi Türkiye’de işadamlarıyla bir araya getirdi. Halis Toprak, Jak Kamhi, Sedat Aloğlu, Feyyaz Berker, İbrahim Bodur, Asım Kocabıyık, Koç, Sabancı ve Eczacıbaşı grubu yöneticileri projelerimizi dinledikten sonra 50’şer bin dolarlık yardımlar yaptı. ABD’deki Türkler olarak kendi aramızda topladıklarımızla birlikte ana fon parası 1 milyon doları buldu”
Büyük sorumsuzluk
Fondaki 1 milyon dolarlık ana parayı 20 yıl boyunca koruduklarını ve aslında yürütülen faaliyetlere harcanan faiz gelirleriyle bunun 2 milyon dolara kadar yükseldiği dönemler olduğunu kaydeden Ülgür, bu faiz geliriyle ATAA’nın yıllık giderini karşıladıklarını açıkladı. Ancak Tamer Açıkalın başkanlığındaki mütevelli heyeti döneminde fonla ilgili sıkıntılar başladığını savunan Ülgür, “Maalesef hem ekonomik kriz hem de bu fonu işletmek ve yeni kaynak yaratmakla sorumlu Açıkalın başkanlığındaki mütevelli heyetinin çok büyük ihmali nedeniyle bu fon 400 bin dolar seviyelerine kadar düştü. Bu, çok küçük bütçelerle ABD’de büyük mücadeleler veren ATAA için büyük kayıp oldu. Çok büyük sorumsuzluk. Ekonomik kriz geldiğinde bu fonu doğru yönetmek gerekiyordu. Belki koltuk mücadelesi yerine fon iyi yönetilse krizde yüzde 50 değer kaybedeceğine, yüzde 20 kaybederdi” dedi.
Ülgür’ü doğrulayan biçimde, ATAA’nın resmi kayıtlarına göre, 2008 yılı başında 1 milyar dolar büyüklüğündeki fon, Şubat 2009’da 463 bin dolara düştü. Son günlerde Barack Obama yönetimince ABD uygulanan ekonomik tedbirlerle birlikte fon yeniden değer kazanmaya başlayarak 600 bin dolar seviyesine ulaştı.
ATAA para sıkıntısıyla ayakta durdu
ATAA’nın 2006 - 2009 yılları arasında Yönetim Kurulu başkanlığını yürüten Nurten Ural, fonda aslında daha ciddi boyutta erime yaşandığını, çünkü Açıkalın başkanlığındaki Mütevelli Heyeti’nin 2007 ve 2008 yılına ait 210 bin dolarlık bütçeyi kendilerine kullandırmadığını bildirdi. Kendilerine bu fondan yıllık bütçe verilmemesini eleştiren Ural, “Bize verilmesi gerekli yıllık bütçede hesaba katıldığında fondaki erime büyüklüğü ortayı çıkıyor. Bu para kriz daha hiç ortada yokken ATAA Yönetim Kurulu’na kullandırılsa hem krize kurban gitmeyecekti hem de ülke genelindeki etkinliğimizi en iyi şekilde sürdürecektik. Başkanlığım süresince faaliyetlerimizi aksatmamak için yaklaşık 200 bin doları kendi imkânlarımla karşılamak zorunda bırakıldım” dedi.
Eski başkanlar Ülgür ve Ural’ın yanı sıra hafta sonunda ATAA’nın yeni Yönetim Kurulu Başkanı olacak Günay Evinç de, fonun yönetiminden sorumlu Mütevelli Heyeti’nin görevini yerine getirmediğini savundu. Evinç, “Daha ekonomik krizin ilk işaretlerini gördüğümde birkaç kez yazıyla ‘Bugün bize kullandırmadığınız parayı yarın krizde kaybedeceksiniz’ uyarısında bulundum. Ama dinlemediler” diye konuştu.
'Seçimde usulsüzlük iddiası'
Ekonomik kriz faktörü dışında fonun erimesine neden olmakla suçlanan isim Mütevelli Heyeti Başkanı Tamer Açıkalın ise, “Son zamandaki piyasayı biliyorsunuz. Med cezir gibi. İnince herkes iniyor, çıkınca herkes çıkıyor. Heyetimiz içindeki Yatırım Komitesi ‘Gelirimiz düşmesin diye’ nakit paraya dönmedi. Borsa yükselince yeniden artmaya başladı zaten” dedi.
ATAA içindeki kavgaya, Günay Evinç’i bu hafta sonunda başkanlık koltuğuna taşıyan 2006’daki seçim sürecinin neden olduğu kaydeden Açıkalın, Evinç’i başkanlığa getiren o seçimde usulsüzlük yaşandığını ileri sürerek, “Legal olmayan bir yönetime para veremezdik. Bu anlaşmazlıklar çıkınca kimsenin tadı kalmadı. O şartlar altında biz yeni kaynak da ***** istemedik” dedi. Açıkalın, bu görüşlerine rağmen ATAA’nın acil ihtiyaçları için kaynak sağlamayı sürdürdüklerini de sözlerine ekledi.
130 bin dolar da mahkeme masrafı çıktı
Bu arada ATAA’daki seçim sürecini iptal ettirmek için Açıkalın grubunca açılan dava ise, Washington DC’deki mahkemede devam ediyor. 2006 yılı seçimine yapılan itiraz üzerine 2008 yılında yenilenen seçimi de açık farkla yeniden kazanan Evinç’in, muhalefetle uzlaşma çabası sonuçsuz kaldığı ve bunun ATAA’ya 130 bin dolarlık ek bir maddi yük getireceği de vurgulanıyor.